Diễn Đàn SEO Việt Nam Báo điện tử Tầm nhìn Cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước (CPH DNNN) là một chủ trương đúng đắn của Đảng, nhà nước đã và đang phát huy rất hiệu quả trên bình diện kinh tế và lao động việc làm. Tuy nhiên, tiến trình CPH vẫn còn nhiều bất cập. Nếu như những năm 2000- 2008 tiến trình CPH DNNN xảy ra hiện tượng định giá tài sản thấp, còn nay cũng đang có hiện tượng không ít DN thuộc các tổng công ty kinh doanh không đúng ngành nghề, làm ăn kém hiệu quả nhưng vẫn cho tiến hành CPH; trong khi những DN nghiệp này đang sử dụng rất nhiều đất đai. Câu hỏi đặt ra CPH những DN này để làm gì? Hay các tổng công ty muốn CPH các DN nghiệp con để chiếm dụng đất đai của Nhà nước? Khi DNNN không được kinh doanh ngoài ngành Theo kế hoạch trong năm nay cả nước hoàn thành CPH 289 DNNN. Trong đó, Bộ Giao thông - Vận tải là bộ đi tiên phong trong việc CPH . Đi tiên phong, quyết liệt thực hiện CPH DNNN để tránh một bộ phận DN làm ăn kém, muốn ỷ lại “bầu sữa” nhà nước để tự bơi là việc làm đáng hoan nghênh. Tuy vậy, trong tiến trình CPH nếu cứ chạy theo thành tích, mà không tính đến những bài toán thiệt, hơn thậm chí lách luật của một số đơn vị không hẳn DN nào sau CPH cũng hoạt động hiệu quả. Đặc biệt có những đơn vị thành viên của tổng công ty hoạt động chẳng liên quan gì đến ngành nghề được phép hoạt động của công ty mẹ. Xem thêm: thuê chung cư ở cầu giấy, cho thue chung cu o quan dong da, cho thuê chung cư quận ba đình Cụ thể vào tháng 10/2011 Thủ trướng Chính phủ đã ký ban hành Nghị quyết phiên họp thường kỳ tháng 9 trong đó ưu cầu các tập đoàn, tổng công ty nhà nước (gọi chung DNNN) không được phép kinh doanh ngoài ngành, đầu tư ra ngoài ngành mà chỉ tập trung vào hoạt động sản xuất- kinh doanh theo đặc thù ngành nghề của mình. Tập đoàn điện lực Việt Nam “đã bỏ” kinh doanh viễn thông, tài chính; Tập đoàn dầu khí “bỏ dần” kinh doanh địa ốc… hai tập đoàn lớn này đã chuyển sang kinh doanh đúng với chuyên môn của mình, không lập các công ty con để lấn sân ra lĩnh vực khác. Tuy nhiên, vẫn còn đó những DN hiện vẫn có những công ty con hoạt động không đúng chức năng của công ty mẹ. Ví như Tổng công ty hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines). Theo Quyết định 952/ QĐ- TTg ngày 23/6/2010 của Thủ tướng Chính phủ về việc chuyển Công ty mẹ - Tổng công ty Hàng không Việt Nam thành công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước làm chủ sở hữu. Theo quyết định này, thì Vietnam Airlines chỉ được phép kinh doanh các lĩnh vực liên quan đến hàng không, ngoài ra còn được kinh doanh xây dựng, tài chính, cho thuê tài chính, ngân hàng; in ấn, xây dựng, tư vấn xây dựng; cung ứng, xuất, nhập khẩu lao động, khoa học, công nghệ và các dịch vụ chuyên ngành hàng không khác (tuy nhiên những lĩnh vực kinh doanh ngoài ngành hiện Thủ tướng đã ưu cầu các DNNN ngừng kinh doanh); điều đáng nói QĐ không nói đến việc Tcty này được phép thành lập các công ty vận tải ô tô, đào tạo cả lái xe ô tô… Đến câu chuyện CPH DN Mặc dù Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ đạo về việc các DNNN không được kinh doanh ngoài ngành, nhưng hiện Vietnam Airlines vẫn tồn tại công ty con kinh doanh trong nhiều lĩnh vực. Công ty CP Vận tải hàng không là ví dụ. Nếu như đơn vị này là một công ty con hay DN thuộc Tcty hàng không thực hiện chức năng vận tải khách từ các điểm trong nội đô đến sân bay thì không nói làm gì nhưng đằng này Công ty cổ phần này còn có cả một trung tâm đào tạo lái xe, kinh doanh lữ hành, xuất nhập khẩu lao động. Vì năng lực tài chính yếu kém, nên những năm qua không ít công nhân, lao động công ty này đã làm đơn tố cáo việc không ít người không được đóng bảo hiểm xã hội… Làm ăn yếu kém, lĩnh vực kinh doanh không ngắn với ngành nghề chính của công ty mẹ, song công ty này vẫn thực hiện quá trình CPH và đến nay chuyển sang giai đoạn thoái vốn để CPH 100%. Điều đáng nói, mặc dù năng lực kinh doanh kém, nhưng hiện công ty này đang sở dụng trên diện tích đất lên tới 10.500 m2, tại 200 Nguyễn Sơn- Bồ Đề- Long Biên. Hôm đến làm việc, điều đầu tiên đập vào mắt chúng tôi là những căn nhà xập xệ. Vì không sử dụng hết công năng, theo phản ánh của nhiều công nhân lao động và cả sự công nhận của lãnh đạo công ty là một số diện tích đã phải cho các cá nhân thuê lại làm nhà xưởng. Ngĩa là đất đai của nhà nước đã sử dụng không đúng mục đích gây ra lãng phí (dẫu đơn vị này trước đó đã CPH và nhà nước mà đại diện là Tcty hàng không Việt Nam đang giữ 51% cổ phần.) Từ câu chuyện cụ thể ở một công ty con của Vietnam Airlines đặt ra tất nhiều vấn đề cho nước rút tiến trình cổ phần hóa DNNN đó là: Tại sao những công ty, đơn vị thuộc tổng công ty không kinh doanh đúng ngành nghề của công ty mẹ, làm ăn yếu kém mà vẫn để sử dụng diện tích đất rất lớn của nhà nước đến vậy? Cạnh đó, vẫn cho tiến hành CPH 100%? Với những loại công ty này chắc chắn CPH sẽ cũng hoạt động không mấy hiệu quả. Tuy nhiên, khi đưa câu chuyện cụ thể này ra, không ít chuyên gia cho rằng đây là một hình thức lợi dụng CPH để chiếm dụng đất nhà nước của công ty mẹ. Vấn đề đặt ra, với những công ty như thế này tại sao TCty hàng không Việt Nam vẫn cho tiến hành để xin ý kiến Bô GT- VT và các cơ quan chức năng cho CPH? Tại sao không sáp nhập vào một đơn vị khác để trả lại đất cho nhà nước giao cho đơn vị khác làm ăn hiệu quả hơn? Hơn 100 ngàn mét vuông đất giao cho một DN làm ăn không hiệu quả, rồi tiến hành CPH cuối cùng nhà nước bị thất thu vì đất đai sử dụng lãng phí. Nếu hơn 10 ngàn mét vuông đất đó được trả lại cho nhà nước đấu giá cho các đơn vị khác vào kinh doanh chắc chắn mỗi năm nhà nước nước sẽ thu về mấy chục tỷ đồng thay vì mỗi năm chỉ thu được một đến hai tỷ đồng. Qua câu chuyện này, đã đến lúc các bộ, ngành, DN phải rà soát lại xem những DN nào cần phải tiến hành CPH, đơn vị nào cần sáp nhập, giải thể chứ không thể cứ lập ra các đơn vị con, làm ăn không hiệu quả là cho CPH như thế sẽ gây lãng phí tài sản đất đai của nhà nước nghiêm trọng.
